|
Depresif bozukluklar
Depresif bozukluklar esas olarak iki tanı grubuna
ayrılarak incelenmektedir. Bu iki tanı grubundan birisi
major depresif bozukluk (major depresyon), diğeri ise
distimik bozukluktur (distimi). Hem major depresyonun hem
distiminin temel belirtisi doğal olarak depresyondur. Bu
iki tanının birbirinden en önemli farklılıkları, yaşanan
depresyonun şiddeti ve süresidir. Major depresyon görece
daha ağır ve görece daha kısa süreli, distimi ise görece
daha hafif ve görece daha uzun süreli durumları ifade
etmektedir.
Major depresyon
genel olarak sınırlı süreler içinde ortaya çıkan ve
yineleyebilen bir hastalıktır. Major depresyon atağı
olarak tanımlanabilecek bu dönemler dışında bu hastalığa
yakalananların büyük bir kısmı tamamen eski haline
dönmektedirler.
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin ölçütlerine göre bir
kişiye major depresyon tanısı konulabilmesi için depresyon
belirtilerinin en az iki hafta hemen hemen her gün ve
günün büyük bölümünü kaplayacak şekilde sürmesi ve kişinin
her zamanki yaşamını olumsuz yönde etkilemesi
gerekmektedir.
Bu
sınıflandırma sistemine göre hastaya tanı koymada
kullanılan belirtiler arasında depresyonlu duygudurum;
ilgi-istek kaybı, yaşadıklarından zevk alamama, iştah
değişiklikleri, vücut ağırlığında değişme, uyku
bozuklukları, psikomotor yavaşlama ya da ajitasyon,
yorgunluk, bitkinlik, enerji kaybı, değersizlik, aşırı ve
uygun olmayan suçluluk duyguları, düşünme ve düşünceleri
belli bir konuda toplama güçlüğü, kararsızlık, ölüm
düşünceleri ve intihar düşünceleri bulunmaktadır.
Yukarıda sayılan belirtilerin herkesin günlük yaşamında
zaman zaman yaşayabildiği belirtiler olması kafaları biraz
karıştırabilmektedir. Fakat bu belirtilerin tanı koydurucu
olarak kullanılabilmesi için en az iki hafta sürmesi,
gününü büyük bölümünü kaplaması ve hemen hemen her gün
olacak şekilde süreklilik göstermesi gerekmektedir.
Distimi
genel olarak major depresyona göre daha hafif, fakat daha
uzun süren ve süregen seyir gösteren bir hastalıktır. Bir
kişiye distimi tanısı konulabilmesi için belirtilerin en
az iki yıl sürmesi ve kişinin her zamanki yaşamını olumsuz
etkilemesi gerekmektedir.
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin ölçütlerine göre distimi
tanısı koymada kullanılan belirtiler arasında depresyonlu
duygudurum, iştah değişiklikleri, uyku değişiklikleri,
yorgunluk, kendini değersiz hissetme, düşünceleri belli
bir konuda toplayamama, kararsızlık ve umutsuzluk
bulunmaktadır.
KAYNAK
Amerikan Psikiyatri Birliği
(1994) Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı,
dördüncü baskı (DSM-IV), Amerikan Psikiyatri Birliği,
Washington DC, 1994’den çeviren Köroğlu E, Hekimler Yayın
Birliği, Ankara.
Erol Özmen
Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri AD Öğretim Üyesi |
