|
Depresyon kolayca tanınabilir mi?
Depresyon çok sık görülen bir hastalık olması ve
depresyonlu kişilerde görülen belirtilerin hemen herkeste
zaman zaman görülebilen yakınmalar olması nedeniyle çoğu
zaman tanınamamaktadır.
Hem depresyon geçiren kişiler, hem depresyon geçiren
kişinin yakınları durumu fark edemeyebilmektedirler. Bazen
depresyonu doktorların da tanıyamadıkları görülmektedir.
Özellikle hasta duygulanımla ilgili belirtiler yerine
doktoruna yalnız bedensel belirtilerinden söz ediyorsa
depresyonun doktor tarafından tanınması güçleşmektedir.
Hastalar çoğu zaman gittikleri
doktora depresyonla ilgili yakınmalarını anlatmaktan
kaçınırlar. Depresyona bir şey yapılamayacağını düşünme,
kişinin depresyonu için çare aramasını ve gittiği bir
doktora bunlardan söz etmesini engelleyebilmektedir.
Hastalar yaşadıkları duygulardan söz ederlerse "yetersiz",
"güçsüz", "akıl hastası" vb şeklinde nitelenebileceklerini
düşünerek de yakınmalarından söz etmekten kaçınabilirler.
Günlük yaşantıda sık karşılaşılıyor
olması bazı kişilerde depresyonun "olağan" bir yaşantı
olduğu düşüncesini yaratabilmektedir. Diğer yandan bazı
kişiler de depresyona kader gözüyle
bakabilmektedirler. Bu iki tutumda depresyon için çare
aramayı etkilemektedir.
Depresyon nedeniyle ortaya çıkan
bütün belirtilerin farkında olmalarına rağmen bazen
hastalar yaşadıkları depresyonun farkına varamayabilirler.
Bunun en önemli nedeni depresyonlu kişilerin duygulanım ve
duygudurum ile ilgili belirtilerin tedavi edilen bir
hastalık belirtisi olarak görülememesinden
kaynaklanmaktadır. Duygularını ayrıştıramayan bazı kişiler
de yaşadıkları depresyonun farkında olmayabilirler.
Bazıları da yaşadığı duyguların farkında olmasına karşın
bunların bir yakınma olarak getirilebileceğini
bilemeyebilir. Bazılarının ise sözcük dağarcığında ya da
yaşadığı kültürde depresyon kavramı ve depresyonu ifade
edecek sözcük(ler) bulunmayabilir.
Erol Özmen
Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri AD Öğretim Üyesi |
