Depresyon iyileştikten sonra tekrarlayabilir mi?

Major depresyon olarak adlandırılan depresif bozukluğun gidiş ve sonlanışında kişiden kişiye değişen büyük farklılıklara rastlanmaktadır. Bazı kişilerde rahatsızlık yalnız bir kez ortaya çıkarken, bazı kişilerde ise depresyon yaşamı boyunca bir çok kez tekrarlayabilmektedir. Yaşam boyunca yaşanan major depresyon sayısı yanında her bir major depresyonun şiddeti de hastadan hastaya büyük farklılıklar göstermektedir.

Major depresyon uygun biçimde tedavi edildiğinde çoğu zaman tam iyileşme ile sonlanır. Fakat çok az sayıda olsa da bazı hastalarda tam iyileşme hiç ortaya çıkmaz ve yakınmalar azalmakla birlikte yıllarca sürebilir. Major depresyonun en korkulan sonuçlarından birisi intihardır. Diğer yandan ilk kez major depresyon tanısı konan hastaların % 5-10'unda 6-10 yıl içinde manik epizod ortaya çıkabilmektedir.

İlk kez major depresyon tanısı konan hastaların yarısında bu hastalık oluşmadan önce hafif düzeylerde depresyon belirtilerine rastlanmaktadır. Bu belirtilerin erken fark edilmesi ve uygun biçimde tedavi edilmesi durumunda major depresyonun oluşmasının engellenebileceğini düşündürmektedir

Belirtiler aylar içinde yavaş yavaş ya da çok kısa bir sürede dramatik bir şekilde başlayabilmektedir. Eğer tedavi edilmezse major depresyon bazen kendiliğinden iyileşmekle birlikte çoğu zaman kronikleşmektedir. Tedavi gören hastaların çoğunda ise hastalık yaklaşık 3 ay sürmektedir.

Major depresyon iyileştikten sonra bazı kişilerde aylar ya da yıllar sonra tekrar ortaya çıkabilmektedir. Doktorların önerilerine uygun olacak biçimde uzun süreli ilaç kullananlarda yineleme oranı çok azalmaktadır.

Distimik bozukluk, hastaların önemli bir bölümünde 25 yaşından önce sinsi bir şekilde başlar. Erken yaşta başlamasına karşın hastaların bu yakınmaları nedeniyle doktora başvurması yıllar sonra olur. Bu hastaların belirtilerini çoğu kez kader ya da yaşamın doğal bir parçası olarak değerlendirmeleri tedavi için başvurunun gecikmesinin en önemli nedenidir. Diğer yandan bu hastalarda yaşamlarının sonraki dönemlerinde major depresyon ya da bipolar bozukluk gelişebilmektedir. Distimik bozukluğun gidiş ve sonlanışı kişiden kişiye büyük farklılıklar göstermektedir. Tam iyileşme görülme olasılığı major depresyonlu hastalara göre daha düşüktür; ancak distimik bozukluk tanısı alan hastalar tam olarak iyileşmeseler de tedaviden büyük yararlar görmektedirler.

Erol Özmen

Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi

Psikiyatri AD Öğretim Üyesi